Sytuację na rynku ryb w 2007 r. kształtował przede wszystkim rozwój eksportu, który poszerzał przestrzeń ekonomiczną dla przetwórstwa rybnego ograniczoną przez niskie spożycie oraz malejące połowy krajowe.

KRAJOWA PODAŻ RYB

Podaż ryb konsumpcyjnych na rynek krajowy w 2006 r. była większa niż rok wcześniej o ponad 7% i wyniosła około 447 tys. ton. Wpłynął na to przede wszystkim większy import, bowiem połowy krajowe zmalały o ponad 6%. Ograniczone zostały przede wszystkie połowy bałtyckie, a także ryb słodkowodnych. Wzrosły natomiast połowy dalekomorskie o 73% (ze względu na zwiększenie floty o 2 statki).

Małe wydajności połowowe, częsta sztormowa pogoda, niskie kwoty połowowe i długi okres zakazu połowów, przy znacznym wzroście kosztów eksploatacji statków i łodzi były przyczyną niskiej opłacalności połowów na Bałtyku .

W 2007r. nastąpił wzrost produkcji ryb słodkowodnych do ponad 56 tys ton. Wzrost (15 % ) produkcji pstrąga spowodował, że po raz pierwszy w historii ich produkcja w Polsce zrównała się z produkcją karpi.

Przebojem na rynku ryb słodkowodnych w 2006 r. stała się jednak (nieznana jeszcze 2 lata temu) panga importowana z Wietnamu, której podaż wyniosła ponad 25 tys ton filetów.

W sumie sprzedaż ryb słodkowodny i łososi na rynku krajowym osiągnęła rekordowy poziom ponad 100 tys ton ryb.

HANDEL ZAGRANICZNY

Podstawą zaopatrzenia krajowego rynku ryb oraz rozwoju przetwórstwa ryb jest import, który dynamicznie rośnie. W 2006 r. prawie 2/3 krajowej podaży ryb pochodziło z importu. Do kraju sprowadzane są przede wszystkim ryby, filety i mięso rybie, które są przetwarzane przez krajowe wytwórnie. Eksport wzrósł o 8,5 % i wyniósł prawie 285 tys ton w 2006 r. W efekcie nadwyżka importu nad eksportem wyniosła prawie 290 tys ton, co umożliwiło zwiększenie krajowego spożycia ryb.

SPOŻYCIE RYB

Polska z konsumpcją około 11- 12 kg ryb na mieszkańca należy do krajów o stosunkowo niskim spożyciu. Spożycie ryb nie odbiega znacząco od konsumpcji w Niemczech, Austrii, Czechach i na Łotwie. Spośród krajów UE, mniej ryb niż w Polsce konsumuje się w Słowenii, Słowacji i na Węgrzech. We wszystkich pozostałych krajach spożycie ryb jest 2 ? 3 krotnie większe ( nie mówiąc o Portugalii, Hiszpanii i Litwie ? czołowych konsumentach ryb na świecie).

Znacznie większym zmianom uległa struktura konsumowanych ryb

(w zależności od cen i importu):

• spadek spożycia śledzia z ok. 4 do 2,6 kg / mieszkańca
• zmniejszenie spożycia makreli z 1,3 do 0,43 kg / mieszkańca (ograniczenia połowów i wzrost cen)
• wzrost spożycia łososia z 0,11 do 0,5 kg / mieszkańca
• podwojenie spożycia tuńczyka
• podwojenie spożycia ryb słodkowodnych (pstrągi oraz import pangi)

Analiza budżetów rodzin wskazuje, że ryb znacznie więcej konsumują członkowie gospodarstw domowych emerytów i rencistów oraz osób pracujących na własny rachunek. Najmniej ryb spożywa się w rodzinach rolniczych oraz pracowniczych.

Około 2/3 konsumowanych ryb stanowią ryby świeże i mrożone. Na pozostałą 1/3 składają się konserwy, ryby solone oraz wędzone.

Najważniejszymi czynnikami mającymi wpływ na strukturę i poziom spożycia ryb są dochody konsumentów oraz ceny ryb. Z badań budżetów rodzin wynika, że w grupie w której dochód przekraczał 1,5 tys zł / osobę miesięcznie, spożycie ryb było 2 ? krotnie wyższe od przeciętnego.

CENY RYB

Ryby obok nabiału należą do najszybciej drożejących grup żywności.

W latach 2000 ? 2006 ceny detaliczne ryb i ich przetworów wzrosły o 27,4 %. W tym czasie ceny mięsa wzrosły o 16 %, a nabiału o 22,5 %.

Ryby nie są w stanie wygrać konkurencji cenowej z najtańszym mięsem jakim jest drób, którego cykl produkcji jest bardzo krótki, a koszty niskie, przy wysokiej przydatności kulinarnej. Ceny detaliczne karpi są 2 krotnie wyższe od cen drobiu.

Ceny karpi są natomiast porównywalne z cenami wołowiny ( 1 kg karpia ? 0,7 kg rostbefu), kaczek i gęsi.

Ceny pstrągów są porównywalne z cenami najbardziej cenionego przez polskich konsumentów mięsa, jakimi są schab i cielęcina (1 kg pstrąga ? 1 ? 1,3 kg schabu). Natomiast 1 kg pstrąga obecnie stanowi równowartość niespełna 0,5 kg cielęciny bez kości.

Znacznie niższe ceny ryb morskich sprawiają, że relacje ich cen są korzystniejsze niż ryb słodkowodnych, a cena filetów z mintaja porównywalna jest z cenami z filetów z piersi kurczęcia. Po ostatnich podwyżkach cen, coraz silniej chronionych, dorszy ? karpie relatywnie staniały. Może to stanowić zachętę do wzrostu konsumpcji karpia pod warunkiem, że ryby będą dostępne w handlu przez cały rok, a oferta handlowa zostanie znacznie wzbogacona.

Opracowano na podstawie artykułu Pani Jadwigi Seremak-Bulge - “PRZEGLĄD RYBACKI” Październik 2007

 Prześlij znajomemu